Đồng Hồ Automatic: Khi Nào Cần Lên Dây Cót Và Thời Gian Chạy Bao Lâu?

Đồng hồ không chỉ đơn thuần là công cụ xem giờ, mà còn là người bạn đồng hành lặng lẽ, đánh dấu từng khoảnh khắc trong cuộc sống. Trong thế giới ấy, đồng hồ cơ automatic – với cơ chế vận hành đầy mê hoặc, không cần pin, không cần điện – từ lâu đã chiếm một vị trí đặc biệt trong lòng người yêu cái đẹp và đam mê cơ khí.

Nếu bạn đang cầm trên tay chiếc đồng hồ automatic đầu tiên, hoặc đơn giản chỉ muốn hiểu rõ hơn về người bạn đồng hành của mình, hãy cùng tìm câu trả lời một cách chi tiết và dễ hiểu nhất.

Đồng Hồ Cơ Automatic – Hoạt Động Ra Sao?

Trước tiên, cần hiểu rõ rằng đồng hồ automatic là một dạng đồng hồ cơ học. Khác với đồng hồ quartz dùng pin, đồng hồ automatic vận hành hoàn toàn dựa trên chuyển động cơ học – cụ thể là chuyển động cổ tay của người đeo.

Bên trong đồng hồ có một bánh đà nhỏ gọi là rôto. Khi cổ tay di chuyển, rôto này sẽ quay và tự động lên dây cót, cung cấp năng lượng cho đồng hồ hoạt động. Chính vì vậy, chỉ cần bạn đeo đồng hồ đều đặn mỗi ngày, nó sẽ tự lên dây một cách tự nhiên, không cần nạp pin hay thay pin định kỳ như đồng hồ điện tử.

Gợi ý: Đồng hồ lên dây cót tay (Hand-winding) khác gì đồng hồ tự động (Automatic)?

Vậy Có Cần Lên Dây Cót Bằng Tay Không?

Nếu mỗi ngày bạn đeo đồng hồ khoảng từ 8 tiếng trở lên và cổ tay luôn có chuyển động nhẹ nhàng, đồng hồ sẽ tự nạp đủ năng lượng để vận hành ổn định. Trong trường hợp này, bạn hoàn toàn không cần bận tâm đến việc lên dây bằng tay.

Tuy nhiên, thực tế không phải ai cũng có thói quen đeo đồng hồ liên tục. Nếu bạn chỉ đeo đồng hồ vài tiếng trong ngày, hoặc vận động ít (ví dụ như dân văn phòng), đồng hồ có thể không nạp đủ năng lượng. Khi đó, một vài thao tác lên dây bằng tay là cần thiết.

Thông thường, việc vặn núm đồng hồ nhẹ nhàng khoảng 15 đến 20 vòng sẽ giúp dây cót đạt đủ mức dự trữ năng lượng, đảm bảo đồng hồ hoạt động chính xác và mượt mà hơn. Đặc biệt, khi đồng hồ đã ngừng hẳn sau vài ngày không đeo, việc lên dây tay sẽ giúp "đánh thức" bộ máy một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Một lưu ý nhỏ nhưng quan trọng: khi lên dây, bạn nên thao tác từ tốn, không nên vặn quá mạnh hoặc quá số vòng khuyến nghị để tránh làm tổn thương bánh răng và các chi tiết bên trong.

Nếu Không Đeo, Đồng Hồ Automatic Chạy Được Bao Lâu?

Dù có vẻ thần kỳ, nhưng đồng hồ automatic không thể chạy mãi nếu thiếu chuyển động hoặc không được lên dây. Khả năng duy trì hoạt động của nó sau khi ngừng đeo được gọi là dự trữ năng lượng (power reserve).

Đối với đa phần các mẫu đồng hồ automatic phổ thông, mức dự trữ năng lượng dao động trong khoảng từ 36 đến 48 giờ – tức là khoảng 1 ngày rưỡi đến 2 ngày. Một số bộ máy cao cấp, như Powermatic 80 của Tissot hay Calibre 3235 của Rolex, thậm chí có thể trữ năng lượng lên đến 70–80 giờ, đủ để đồng hồ tiếp tục chạy trong gần 3 ngày mà không cần thêm bất kỳ chuyển động nào.

Dĩ nhiên, thời gian dự trữ năng lượng cũng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tần số dao động của bộ máy, chất lượng dây cót, cũng như kỹ thuật chế tác tổng thể.

Làm Thế Nào Để Bảo Quản Khi Ít Sử Dụng?

Một thực tế phổ biến là nhiều người sở hữu từ 2–3 chiếc đồng hồ trở lên, và không thể đeo luân phiên liên tục. Vậy khi không đeo, nên làm gì để giữ cho đồng hồ cơ luôn trong tình trạng tốt nhất?

Sử Dụng Hộp Xoay Đồng Hồ (Watch Winder)

Watch winder là thiết bị mô phỏng chuyển động cổ tay, giúp rôto trong đồng hồ luôn hoạt động nhẹ nhàng, duy trì dây cót luôn ở trạng thái đủ năng lượng. Đây là giải pháp lý tưởng cho những ai sở hữu nhiều đồng hồ automatic, đặc biệt là những mẫu có chức năng phức tạp như lịch vạn niên, moonphase.

Lên Dây Tay Định Kỳ

Nếu không có watch winder, cách đơn giản nhất là lên dây bằng tay mỗi tuần một lần.
Chỉ cần vài vòng vặn nhẹ là đủ để các bánh răng và dây cót không bị khô dầu, đồng thời giữ cho bộ máy bên trong hoạt động trơn tru.

Bảo Quản Đúng Cách

Ngoài việc duy trì hoạt động, lưu trữ đồng hồ cũng cần tuân thủ một số nguyên tắc:

Tránh môi trường ẩm ướt, nhiệt độ cao.
Tránh xa từ trường mạnh (loa, tủ lạnh, điện thoại).
Nếu có thể, đặt đồng hồ ở tư thế mặt quay lên, giảm bớt áp lực lên bộ máy.

Những Lưu Ý Để Đồng Hồ Cơ Bền Bỉ Cùng Thời Gian

Đồng hồ automatic, dù tinh xảo, cũng cần sự chăm sóc tỉ mỉ để bền lâu. Một vài nguyên tắc cơ bản bạn nên nhớ:

Không lên dây cót quá mạnh tay.
Tránh chỉnh giờ ngược chiều nếu bộ máy không hỗ trợ, đặc biệt là khi chỉnh lịch ngày.
Hạn chế đeo đồng hồ khi vận động thể thao mạnh như tennis, gym, để tránh sốc cơ học cho bộ máy.
Bảo dưỡng định kỳ mỗi 3–5 năm một lần để lau dầu, kiểm tra ron chống nước, giúp đồng hồ luôn vận hành chính xác.

Đồng hồ cơ automatic – dù mang trong mình những chuyển động kỳ diệu – vẫn cần sự chăm sóc và thấu hiểu từ người đeo. Nếu đeo đều đặn, bạn có thể yên tâm rằng đồng hồ sẽ tự động lên dây, nhưng trong những trường hợp cần thiết, đừng quên dành cho nó một vài vòng vặn tay nhẹ nhàng để giữ cho bộ máy luôn đầy sức sống.

Sở hữu một chiếc đồng hồ cao cấp không chỉ là sở hữu một món phụ kiện thời trang, mà còn là việc gắn bó cùng một kiệt tác kỹ thuật, nơi mà mỗi nhịp đập cơ học là một bản giao hưởng thầm lặng, bền bỉ với thời gian.

Xem thêm bài viết: